Eerste Hulp bij Fondsaanvragen

Waar haal je geld vandaan?

Fondsenwerving

Print Friendly

Nu subsidiekranen door heel Nederland worden dichtgedraaid is geld de nummer één uitdaging voor oude en nieuwe buurthuizen. De zoektocht naar voldoende inkomen leidt al gauw tot fondsenwerving. Wij vroegen twee experts naar de landelijke en lokale fondsen die mogelijk investeren in buurthuisprojecten.

Er zijn verschillende om aan geld te komen. De maandlasten dek je met horeca-inkomsten en zaalverhuur, de buurt draagt zijn steentje bij via crowdfunding en op verschillende plekken is het S-woord nog niet in de ban gedaan – zo geven gemeentes vaker doelsubsidies en pleiten experts bijvoorbeeld voor verduurzamingssubsidies voor wijkcentra. Om projecten, verbouwingen of een specifiek programma te realiseren, kun je als buurthuis vaak ook rekenen op steun vanuit de fondsenhoek.

Maar wat is een fonds? In de definitie waar wij over spreken gaat het om zogenaamde vermogensfondsen: organisaties die vanuit het rendement van het stamvermogen geld beheren en investeren in goede doelen die aansluiten bij een specifiek onderwerp. Initiatieven die binnen de doelstelling van een fonds vallen kunnen aanspraak maken op dat geld. Een buurthuis dat iets organiseert voor ouderen, stapt daarom bijvoorbeeld naar Stichting het RC Maagdenhuis of het Oranjefonds om de financiering voor zijn project rond te krijgen, om maar een voorbeeld te noemen. Daarnaast zijn er geldwervende fonden, ook wel goede doelen genoemd. Zij ondersteunen – ook vanuit de inkomsten uit fondsenwerving – initiatieven die aansluiten bij de doelstelling.

Fondsen

Wanneer fondsengeld?

Let op: fondsengeld is geen vervanging voor exploitatiesubsidie. Betaalde de gemeente voorheen de huur van je pand en valt die subsidie (binnenkort) weg, denk dan niet dat een fonds die kosten op zich gaat nemen. “Denk altijd in projecten”, legt Johan Hahn uit. Hahn is gepensioneerd expert in fondsenwerving met jarenlange ervaring bij Bartimeus, Vluchtelingenwerk Nederland en Cordaid, voorzitter examencommissie Fondsenwerving B aan de IF Academy en vrijwilliger-adviseur voor vrijwilligersorganisaties.

“Denk altijd in projecten”

“Fondsen financieren zelden de exploitatie”, vertelt Hahn. “Een aanvraag die je doet moet gaan om een project met een kop en een staart.” Een bijeenkomst of festival in je buurthuis bijvoorbeeld, om de sociale cohesie in de buurt te versterken. Een tijdelijk programma, om jong en oud middels activiteiten aan elkaar te binden. Of het installeren van zonnepanelen op het dak van je pand. Dat zijn duidelijk afgebakende projecten, waarvan de kosten helder in kaart te brengen zijn, en die kans maken (mede-)gefinancierd te worden vanuit een of meerdere fondsen.

Bijdragen van fondsen variëren van een paarhonderd tot een paarduizend euro. Gemiddeld gaat het om bedragen van “één- tot hooguit vijfduizend euro”, vertelt Hahn. In het LSA-netwerk zagen we onlangs Fort Vreeswijk dat onlangs tweemaal 25.000 euro wist binnen te halen via twee verschillende fondsen.

Fort Vreeswijk wist twee keer 25.000 euro binnen te halen aan fondsengeld

Fort Vreeswijk wist twee keer 25.000 euro binnen te halen aan fondsengeld

Landelijke fondsen

Een aantal fondsen zet zich breed in voor initiatieven die zich inzetten voor maatschappelijke ontwikkeling, wijkontwikkeling en betrokkenheid – denk buurthuizen, wijkcentra, ontmoetingsplekken voor de buurt, zoals het VSBfonds, Oranje Fonds en Nieuwe ontmoetingsplekken van Stichting Doen. Daarnaast zetten verscheidene andere fondsen zich landelijk in voor specifieke onderwerpen die (kunnen) raken aan de doelstelling van je buurthuis. De eerder genoemde Maagdenhuis-stichting voor ouderen bijvoorbeeld, maar ook het Prins Bernhard Cultuurfonds voor culturele projecten, Fonds 21 voor cultuur, jeugd en maatschappij, en het Skanfonds voor initiatieven die mensen krachtiger maken en op weg helpen.

Wie een goed overzicht wil van fondsen in Nederland, moet eens kijken naar het Fondsenboek (€49,50). Nederland telt zo’n 7000 fondsen waarvan je er zo’n 700 terugvindt in de jaarlijkse publicatie. Het Fondsenboek geeft een overzicht van de fondsen, te doorzoeken op doelstelling. Hahn noemt het de ‘fondsenbijbel’ voor wie het doel van zijn aanvraag helder voor ogen heeft. Voor een iets minder compleet en gedetailleerd (maar gratis) overzicht is er de vermogensfondsen-startpagina ter online raadpleging.

VSBfonds

Lokale fondsen

In Nederland zijn lokale fondsen nog een relatief nieuw fenomeen, in tegenstelling tot het buitenland, waar de Community Foundations in de Angelsaksische landen en de Bürgerstiftungen in Duitsland al jaren een belangrijke rol vervullen voor de leefbaarheid van de samenleving.  Om de opkomst ervan ook in Nederland te stimuleren, nieuwe lokale fondsen te helpen oprichten en bestaande lokale fondsen te ondersteunen, is in 2013 het bureau Lokale Fondsen Nederland opgericht. De oprichting van het landelijk bureau vloeit voort uit het convenant Ruimte voor Geven, dat de overheid en de Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie in 2011 hebben gesloten. De aanpak werkt: bij aanvang in 2013 waren er maar een tiental lokale fondsen, nu telt Nederland 60 lokale fondsen en nieuwe initiatieven, waarvan zo’n 30 bestaand, vertelt adviseur Lise Broekaar.

Een lokaal fonds is een fonds voor en door bewoners, waaraan iedereen kan bijdragen met tijd, geld of ideeën. Of, volgens de officiële lezing, “een door betrokken personen (vrijwilligers) zelfstandig geleide private stichting of organisatie, die mensen bij elkaar brengt om de leefbaarheid in de omgeving te verbeteren.” Zo’n fonds zoekt partners, werft inkomsten en helpt zo uiteenlopende lokale projecten te initiëren.

“Iedereen kan bijdragen”

“Er is een grote diversiteit aan bedragen die verschillende lokale fondsen uitkeren”, vertelt Broekaar. Zo is de gemiddelde bijdrage bij het Almere Fonds 15.000 euro, terwijl het bij andere fondsen om honderden euro’s gaat. Daarnaast kunnen lokale fondsen ook een verbindende rol vervullen door hun netwerk in te zetten, expertise bij te dragen of door te verwijzen. Verschillende fondsen voor verschillende plekken en verschillende doeleinden dus. Een lokaal fonds schrijf je als buurthuis met name aan wanneer je op duurzame of structurele wijze in projectvorm een bijdrage wilt leveren aan het verbeteren van de leefbaarheid in de buurt.

Lokale Fondsen

Op de website van Lokale Fondsen Nederland vind je een kaart met bekende lokale fondsen; handig voor buurthuizen die willen weten of er in hun lokale fondsen te vinden zijn die zij aan kunnen spreken. Denk ook aan grotere lokale fondsen als de Lokale Coöperatiefondsen van de Rabobank (voor regio’s door heel Nederland), Fonds 1818 in de regio Zuid-Holland en JEMO steunt, dat fondsenwerving doet voor (onder andere) MFA’s in de regio Arnhem, Eindhoven en Geleen, en incidenteel daarbuiten. Ook kun je er terecht voor hulp als je zelf een lokaal fonds wilt oprichten in je gemeenschap.

Waar je aan moet denken bij je fondsaanvraag

Dus je hebt een of meerdere fondsen gevonden die mogelijk kunnen helpen bij de financiering van je project. Dan is het tijd voor het doen van een aanvraag. Hoe zo’n aanvraag eruitziet verschilt per fonds; het ene fonds vraagt om veel meer, of andere informatie dan de ander. “Een goede aanvraag”, vertelt Johan Hahn, “is een aanvraag die voldoet aan de criteria die het fonds opstelt. Als een fonds zegt dat je eerst moet bellen om te overleggen, dan bel je om te overleggen. Als een fonds vraagt om een brief met projectplan, dan stuur je een brief met projectplan.” De perfecte fondsaanvraag is compleet. Die geeft niet te weinig, maar ook absoluut niet te veel informatie. Broekaar benadrukt ook dat het aanvraagbeleid en de opgestelde criteria leidend zijn. Vaak zie je dat het aanvraagbeleid van een lokaal fonds wel een laagdrempeliger karakter heeft en de procedure eenvoudiger is dan van een traditioneel vermogensfonds.

“Wat is je eigen bijdrage?”

Fondsen zijn eerder geneigd ja te zeggen tegen een initiatief dat zelf al geld heeft ingezameld, vult Hahn aan: “’Wat is je eigen bijdrage?’, is een vraag die vaak gesteld wordt.” Zorg daarnaast voor openheid en transparantie (meld altijd dat je bij meerdere fondsen een aanvraag doet, eventueel gesnipperd om een groter totaalbedrag te krijgen), houd geen gegevens achter en, heb je het geld eenmaal binnen, zorg voor een goede administratie. Dat helpt bij de verantwoording waar een aantal fondsen om vraagt.

Fondsaanvraag doen

Fondsen staan in de regel alleen open voor aanvragen van initiatieven met een rechtsvorm. “Een rechtspersoon is voor een fonds een stukje garantie dat hun geld niet in particuliere zakken verdwijnt”, aldus Hahn. Buurthuizen zonder juridische entiteit moeten creatiever zijn, bijvoorbeeld via crowdfundingplatform Voor je buurt. Het VSBfonds verdubbelt het binnengehaalde geld van projecten die aansluiten bij hun visie, en keren zo dus alsnog geld uit aan buurthuizen zonder rechtspersoon.

Fondsengeld: ja of nee?

Fondsengeld is de oplossing voor je exploitatie noch gratis geld. Zoals gezegd moet je zelf een bijdrage leveren en is het geld bedoeld voor projecten met een begin en einde. Het is een instrument dat moet bestaan naast je dekkende exploitatie, maar ook naast de steun die je in materiële zin weet te werven. “Wat valt er bij het mkb in de wijk te bereiken? Wat voor tegenprestatie kun je bieden? Is er mogelijkheid tot sponsoring door de lokale middenstand?”,  vraagt Hahn. “Denk aan de supermarkt of cateraar die eten en drinken bijdraagt aan je buurtfestival, in ruil voor banners of een advertentie in je wijkkrant.”

“Houd altijd meerdere ijzers in het vuur”

Fondsengeld is een van de manieren om de doelstellingen van je buurthuis te realiseren. Of je een aanvraag moet doen, hangt af van het doel dat je voor ogen hebt, zegt ook Broekaar. “Beantwoord eerst voor jezelf de vraag: wat is het doel van wat wij doen? En zoek daar passende organisaties en methoden van fondsenwerving bij.” Ze verwijst naar crowdfunding en, net als Hahn, naar organisaties en bedrijven in de buurt met een zelfde doel en een ‘zelfde DNA’. Doe je eenmaal een aanvraag: stap naar zowel lokale als landelijke fondsen. “Houd altijd meerdere ijzers in het vuur”, tipt Hahn. Maar wees dus altijd transparant over die spreiding van je kansen.

Nu weet je bijna alles wat je moet weten over fondsengeld en fondsaanvragen. Heb jij ervaring met het doen van aanvragen? Missen wij een belangrijk fonds in ons artikel? Of sta je juist op het punt om een aanvraag te doen? Laat het ons weten in de reacties! Tips nemen we mee in het artikel.

Binnenkort lees je meer over crowdfunding op Beheerjebuurthuis.nl. Ook willen we graag weten wat je van Beheer je buurthuis vindt. Doe de enquête!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*