De juiste samenstelling van het bestuur

Hoe doe je dat, een bestuur vormen? Deel 2

Print Friendly

In deel 1 stond ik stil bij het hoe en waarom van een bestuur. In deel 2 ga ik in op de samenstelling van een bestuur. Een vaak gehoorde klacht is: we kunnen geen goede bestuursleden vinden. Sommige functies in een bestuur zijn ook inderdaad moeilijk in te vullen. De crux zit in het woordje ‘goed’. Vaak is bij initiatieven onvoldoende nagedacht over de inhoud van de bestuursfunctie.

De praktijk leert dat veel mensen bereid zijn om zitting te nemen in een bestuur, mits taken en verantwoordelijkheden aansluiten bij competenties, de werkbelasting past binnen hun persoonlijke mogelijkheden en ambities aansluiten bij hun drijfveren.

Het wil nog wel eens misgaan als personen benaderd worden omdat ze bijvoorbeeld ‘een groot netwerk hebben’ of ‘vroeger een voorname positie’ hadden. Er wordt dan te weinig gekeken naar wat ‘goed is voor het initiatief’ en teveel naar ‘namen’ en ‘gezichten’. Aan de andere kant laten mensen zich te snel verleiden zitting te nemen in een bestuur omdat het ‘goed staat op hun CV’ of ‘omdat het fijn is gevraagd te worden’.

Allemaal begrijpelijke overwegingen, maar het is de vraag of die belangen ‘matchen’ met de opgave van het initiatief. In de vorige blog beschreef ik al dat bestuurslid zijn niet vrijblijvend is. Je wilt iets mogelijk maken voor de lokale samenleving en ervoor zorgen dat dat goed geregeld is. Het ‘managen’ van individuele belangen past daar doorgaans slecht bij.

Bestuurslid zijn is niet vrijblijvend

Het samenstellen van een bestuur is een spannend samenspel tussen ‘wat is goed voor de club’, ‘past  iemand  binnen de club’ en ‘wat zijn de persoonlijke ambities’. Je bent als initiatief op zoek naar het bestuur dat bij de doelstelling en cultuur van de organisatie past. Kandidaat bestuursleden zijn op zoek naar de functie en organisatie die bij hen past. Het moet een win-win situatie zijn. Eigenlijk is het niet veel anders dan een sollicitatieprocedure. Wanneer je dit goed aanpakt ontstaat in het bestuur een goede mix van kwaliteiten en persoonlijkheden. Aan de ene kant is het bestuur ‘in balans’, aan de andere kant is sprake van een ‘gezonde spanning’.

Samen profielen opstellen

Het is altijd raadzaam om samen een profiel op te stellen van de samenstelling van het bestuur en de individuele functies daarin. Dat profiel is het beste op te stellen wanneer je als initiatiefnemers met elkaar in gesprek gaat over waar je naartoe wilt werken. Wat is het punt op de horizon? Wie willen we zijn? Welke maat moeten we hebben? Waar liggen kans om de buurt te betrekken? Waar zit de ‘gemeenschappelijkheid’? Wanneer je vervolgens terugredeneert naar wat nodig is om dat punt te bereiken, vloeit daar vanzelf een gewenste omvang en kwaliteit van het bestuur, en haar functies uit voort.

Bij de samenstelling van het bestuur maak ik een onderscheid tussen drie groepen functies:

  • De bestuursleden die het zakelijke en professionele kader ontwikkelen en bewaken. Dit zijn bijvoorbeeld de penningmeester en secretaris. Zij hebben feitelijk een ‘interne’ functie en hoeven in principe niet uit de wijk te komen.
  • De bestuursleden die verantwoordelijk zijn voor de (ontwikkeling van de) inhoud van de activiteiten. Zij dienen een sterke affiniteit met de eindgebruikers te hebben.
  • De voorzitter. Hij/zij heeft een aparte zetel in het bestuur. Niet alleen moet hij/zij de gemeenschappelijke voortgang bewaken. De voorzitter is de visionair van het initiatief. Je zou hem/haar de ‘manager’ kunnen noemen.

Het is dus zeer denkbaar dat het bestuur van het buurthuis juist niet bestaat uit mensen uit de wijk! Niet  alle bestuursfuncties hoeven ingevuld te worden. Soms kan iets in part-time gebeuren of zelfs geheel buiten de deur gelegd worden. Zo ben ik betrokken bij een ouderinitiatief dat zich nu in een fase bevind waarbij ze de rol van de penningmeester gaat beleggen bij een accountskantoor. De keuze hangt dus sterk af van waar je met het initiatief naar toe wilt, en de kwaliteiten die daarvoor nodig zijn.

Lees hier deel 1: Het ‘hoe’ en ‘waarom’ van een bestuur

Glenn van der VleutenGlenn van der Vleuten is social innovator bij 360˚rond en is als expert verbonden aan project Beheer je buurthuis. In een reeks van drie blogartikelen vertelt hij over de keuzes die komen kijken bij het vormen van een bestuur. Lees meer over de indeling van een bestuur in ons dossierartikel Functies en profielen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*