‘De buurtfunctie gaat altijd voor’

Van visie naar praktijk met pionier Her-Ontdekt

Print Friendly

Wat is Her-Ontdekt? Voordat de pionier kan denken aan rechtsvormen, verdienmodellen en samenwerking met andere initiatieven moet die vraag worden beantwoord. Een eerste update over de voortgang van het innovatieve Rotterdamse buurtinitiatief en hun procesbegeleiders van Stock5.

De vorige keer dat we Her-Ontdekt spraken was het druk bezig met de verbouwing van de voormalige tapijtwinkel waar het initiatief kosteloos in huist. De tapijttegels zijn verdwenen, Her-Ontdekt heeft een groot nieuw logo en er is een afscheidingswand van oude deuren tussen het winkelgedeelte en het atelier gekomen. “Het pand aan de overkant werd gesloopt en wij mochten alle houten deuren hebben”, licht vrijwilliger en initiatiefnemer Anita Barendregt toe.

Het begin

De verbouwing is tekenend voor Her-Ontdekt: ondernemingsdrang, gecombineerd met creatief hergebruik van materialen die anders op de schroothoop zouden belanden. Het is waar de vrijwilligers van Her-Ontdekt voor staan. Maar wat is precíes de visie? Waar wil het initiatief over drie jaar staan, wanneer het pand waarschijnlijk tegen de grond gaat? En over vijf jaar? Waar moeten bezoekers aan denken wanneer ze denken aan Her-Ontdekt?

Her-Ontdekt verbouwde het winkelgedeelte

Her-Ontdekt verbouwde het winkelgedeelte

Op die vragen proberen Mariëlle de Groot en Monique van Winkel antwoord te krijgen. De twee experts van Stock5 zijn procesbegeleider voor Her-Ontdekt; namens project Beheer je buurthuis ondersteunen ze het project op de weg naar een zelfstandig bestaan. Daarvoor moeten nog een hoop stappen gemaakt worden. In ons vorige interview gaf Barendregt aan hulp nodig te hebben bij regels, verzekeringen en, belangrijker nog, het kiezen van een rechtsvorm.

Maar zulke keuzes zijn nog helemaal niet aan de orde zonder duidelijk geformuleerde visie. Her-Ontdekt zit nu nog in een fase van het ‘vormen van het begin’, zegt vrijwilliger Mariëlle Evers. Daarom staat vandaag (dinsdag 11 november) in het teken van één vraag: over vijf jaar loop je door de straat, wat zie je dan? De zeven vrijwilligers van Her-Ontdekt gaven antwoord; nu worden de uitkomsten op een rij gezet en is er één doel: de drie belangrijkste elementen van het initiatief eruit filteren.

Van visie naar praktijk

Dat blijkt zo makkelijk nog niet. Zomaar een greep uit de (ant)woorden die voorbijkomen: open sfeer, elkaar inspireren, vrijwilligers die geld verdienen, lichte open uitstraling, drukke winkel, uniek, hergebruik, in opdracht, maatwerk, workshops, meubelbank, doorverwijzen naar andere initiatieven (‘netwerkinformatiepunt!’), betaalbaarheid… En dan zijn er de wildere ideeën. Moet Her-Ontdekt iets met horeca doen? En is er aanname voor het projectmatig aanpakken van externe opdrachten? Het is fijn discussievoer, maar levert weinig op voor de visie van het ‘buurthuis’. Voor elk wild idee is er telkens één conclusie: zaken vallen of staan bij of er genoeg vrijwilligers voor zijn, als het maar onder de noemers hergebruik en duurzaamheid valt. En: “De buurtfunctie gaat altijd voor.”

Monique van Winkel en Mariëlle de Groot helpen Her-Ontdekt een duidelijke visie uitwerken

Monique van Winkel en Mariëlle de Groot helpen Her-Ontdekt een duidelijke visie uitwerken

Onder begeleiding van De Groot en Van Winkel moeten de vrijwilligers van Her-Ontdekt vervolgens nadenken over hoe die visie naar de praktijk wordt vertaald. Dat doen ze met behulp van het Canvas-businessmodel (lees meer in de Handleiding planmatig ondernemen van BewonersBedrijven). Daarin moet antwoord gegeven worden op vragen als: Wie heb je nodig? Wie is je klant? Wat lever je aan die klant? En hoe onderhoud je een relatie met je klanten? De Groot en Van Winkel raden aan meer naar de korte (twee jaar) dan naar de lange termijn (vijf jaar) te kijken. Er kan nu eenmaal veel veranderen in de tussentijd.

Is het daarná dan tijd om te beslissen welke rechtsvorm Her-Ontdekt wordt? Nee, niet voordat het onderwerp veiligheid aan bod is gekomen. Binnen de muren van Her-Ontdekt gaan buurtbewoners zelf aan de slag in een atelier om van oude materialen nieuwe producten te maken. Met behulp van de gemeente moet het mogelijk zijn om een dure zaagtafel en afzuigsysteem aan te schaffen. Leuk, maar het brengt verantwoordelijkheden met zich mee. Overlast, aansprakelijkheid, veiligheidsvoorschriften, een WA-verzekering; zonder voorzorgsmaatregelen geen Her-Ontdekt. En kennis over zulke maatregelen, die moet het zoeken bij andere initiatieven.

Stichting, vereniging of coöperatie?

Het is opvallend. Her-Ontdekt dacht oorspronkelijk vooral hulp nodig te hebben bij het professionaliseren. Nu blijkt dat er eerst andere stappen gezet moeten worden; stappen die zoveel vragen dat er deze middag amper tijd overblijft om organisatievormen te bespreken. De Groot en Van Winkel gebruiken het laatste kwartier dan ook vooral om uit te leggen. Wat is het verschil tussen een stichting, vereniging en coöperatieve vereniging? Wat zijn de voor- en nadelen van elke vorm? Hoeveel ruimte willen de initiatiefnemers van Her-Ontdekt om geld te verdienen? En is het nuttig om leden te hebben?

Is het nuttig om leden te hebben?

“Jullie zijn wel heel pro-coöperatie”, merkt Barendregt op. Op de lange termijn zijn er persoonlijke doelen om geld uit Her-Ontdekt te halen en de besluitvorm past er goed bij, legt De Groot uit. Ze haalt haar ervaring met ONS, een van de andere pioniers van Beheer je buurthuis, aan. Binnenkort gaat het Rotterdamse Her-Ontdekt op bezoek bij het buurthuis in Breda; de twee pioniers hopen op die manier van elkaar te kunnen leren.

Maar nu is het tijd om na te denken. De visie is er, een begin van een businessmodel is er; welke rechtsvorm past daarbij? Elke twee weken komen Her-Ontdekt en Stock5 bij elkaar om stukje bij beetje winst te boeken. Om stap voor stap dichter bij de winkel, werkplaats, meubelbank en samenkomstplek te komen zoals men die in de wijk Schiebroek voorstelt.

Her-Ontdekt is aanwezig op de Landelijke Bewonersdag 2014 en is daar onder meer onderdeel van de Parade voor pionierende bewoners. Lees meer over Her-Ontdekt op hun Pionier-pagina.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*