Beleidsvorming

Print Friendly

Wat is goed beleid? Hoewel buurthuizen vaak hetzelfde doel nastreven, zijn de verschillen onderling enorm. Die verschillen ontstaan doordat de omstandigheden waaronder elk bestuur moet werken anders zijn. Hoe maak je een beleid dat past bij jouw buurthuis?

Beleid maken betekent kort gezegd: opschrijven dat je dingen op een bepaalde manier doet om een van tevoren afgesproken doel te bereiken. De belangrijkste vragen bij het formuleren van beleid zijn:

  • wat is de functie van onze accommodatie in de buurt, de wijk of het stadsdeel dat we bedienen?
  • hoe garanderen we die functie voor huidige en toekomstige gebruikers?
  • wat voor groei of ontwikkeling willen (moeten) we in de toekomst realiseren en waarop zijn die ambities gebaseerd?
  • hoe realiseren we onze plannen?

In dit artikel gaan we in op wat beleid voor een accommodatie betekent en hoe een bestuur tot beleidsvorming komt.

Visie, missie en strategie

Visie en missie bepalen samen de beleidsvorming, strategie de uitvoering. De visie is het toekomstbeeld dat je voor de wijkaccommodatie voor ogen heeft. Een bruikbare visie is gebaseerd op een compleet inzicht in de huidige omstandigheden en mogelijke (verwachte en gewenste) ontwikkelingen.

De missie is het doel van de accommodatie. Het is de centrale gedachte over de functie(s) die je buurthuis in de toekomst moet gaan vervullen. De missie is een principiële keuze gebaseerd op de visie.

Strategie is de weg om die missie te realiseren. In de praktijk zal je bij beleidsvorming vaak tegen grenzen aanlopen, bijvoorbeeld de grenzen van het gemeentelijk welzijns- of accommodatiebeleid. Wanneer een gemeente de welzijnsaccommodatie subsidieert verlangen ze daar mogelijk iets voor terug. Dit beperkt de vrijheid. Om toch zoveel mogelijk van het beleid uitgevoerd te krijgen formuleer je een strategisch beleidsplan.

Voorbeeld beleidsvorming

Als illustratie voor een strategische aanpak gebruiken we de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor leefbaarheid. Het aanbieden van ruimtes is een belangrijke functie voor buurthuizen. Een centrale ontmoetingsplek is in het proces van verbetering van de leefbaarheid een belangrijke bijdrage, bijvoorbeeld als plek waar (zorg-)voorzieningen worden samengebracht.

Voor gemeenten vormen de buurthuizen op die manier een steeds belangrijkere schakel in de sociale infrastructuur. Als bestuur van een accommodatie speel je daarop in met de keuzes die je maakt in het beleidsplan. Zo combineer je een eigen visie met de gemeentelijke doelstellingen. De kans dat de missie van accommodatie wordt gerealiseerd komt daardoor dichterbij.

Beleidsvorming in de praktijk

Goed, nu heb je een doelstelling geformuleerd. Hoe kom je als bestuur nu van ‘woorden naar daden’? Volg de volgende stappen:

Maak een organisatiediagnose

  • wat zijn de mogelijkheden van de wijkaccommodatie?
  • voor welke activiteiten is het geschikt?
  • welke technische voorzieningen zijn er?
  • welke mogelijkheden geeft onze vorm van beheer (vrijwilligers, personeel)?
  • Wat kunnen we zelf en waar hebben we ondersteuning van buiten bij nodig?

Maak een omgevingsanalyse

  • hoe is de bevolkingssamenstelling naar leeftijd in het verzorgingsgebied?
  • wat is de huidige vraag naar ruimte en faciliteiten en hoe ontwikkelt die zich?
  • welke andere aanbieders van ruimte en faciliteiten zijn er in het verzorgingsgebied en wat bieden zij aan?
  • zijn er samenwerkingsmogelijkheden?

Wat zegt het gemeentelijk accommodatiebeleid?

  • Welke opdracht vloeit voort uit het gemeentelijk accommodatiebeleid?

Afwegen, keuzes maken, overleg voeren

De acties (organisatiediagnose, omgevingsanalyse, informatie naar het gemeentelijk accommodatiebeleid) leveren concrete informatie op over wat kan en misschien zelfs wel moet gebeuren. De eerder geformuleerde visie en missie hebben het kader aangegeven waarbinnen het beleid vorm kan krijgen. Het proces van afwegen en keuzes maken kan beginnen. Het ligt voor de hand dat je als bestuur ook anderen bij dat proces betrekt, zoals:

  • het personeel en de vrijwilligers
  • de huidige gebruikers
  • de bewoners van het verzorgingsgebied (de toekomstige gebruikers)
  • andere accommodaties
  • (zorg)aanbieders e.d. in het verzorgingsgebied
  • de gemeente

Uitvoering

Als bestuur kom je zo tot het formuleren van beleidsvoornemens voor de komende periode (meestal vier jaar). In jaarlijkse werkplannen worden de beleidsvoornemens uit het beleidsplan in concrete acties omgezet. Grijp bijvoorbeeld een jaarlijkse open dag of andere daarvoor geschikte gelegenheden aan om een goede presentatie van de beleidsvoornemens aan je achterban te geven.

Download een voorbeeld exploitatieplan

Bronnen: Dorpshuizen.nl Vraagbaak, Piet ten Haaf.